Wikipedia:Uitgelicht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Overzicht beheerpagina's
Overzicht navigatie

Elke dag van het jaar wordt op de hoofdpagina een lezenswaardig artikel uit de Nederlandstalige Wikipedia samengevat onder de noemer uitgelicht. Hiertoe zijn 366 sjablonen beschikbaar. Na een jaar wordt de cyclus automatisch herhaald, voor zover tussentijds geen andere artikelen worden geselecteerd en samengevat. De uitgelichtjes zijn bedoeld om bezoekers via deze manier naar artikelen te laten navigeren.

Op Wikipedia:Uitgelicht/Richtlijnen staat een voorstel voor richtlijnen voor de uit te lichten artikelen.

  • Het artikel wordt om 24.00 uur 's nachts (MET/MEZT, dus Belgische/Nederlandse tijd) automatisch vervangen, indien de pagina Sjabloon:Uitgelicht_<dag>_<maand> bestaat.
  • Elke maand heeft een eigen subpagina met een overzicht van de uitgelichte artikelen uit die maand. Dit maakt het ook eenvoudig om een artikel van de dag aan te maken en/of te bewerken.
  • Uitgelichtjes van vóór 8 september 2005 kun je hier terugvinden.
  • Hieronder staat een overzicht van alle maanden en van de 10 voorbije en 10 toekomstige artikelen.

PS. Als de wijzigingen van de sjablonen niet meteen zichtbaar zijn op deze pagina: ververs pagina


Uitgelicht (maand):
januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december


18 juli

Afbeelding

Godfried van Bouillon

Godfried van Bouillon (18 september 1060 – Jeruzalem, 18 juli 1100) was (als Godfried IV) hertog van Neder-Lotharingen (van 1089-1100) en een van de leiders van de Eerste Kruistocht. Hij werd tevens uitgeroepen tot de eerste koning van het koninkrijk Jeruzalem maar weigerde die titel.

Godfrieds ouders waren graaf Eustaas II van Boulogne en Ida van Verdun, zuster van hertog Godfried met de Bult die hem in 1076 had aangeduid als zijn erfgenaam. Keizer Hendrik IV van het Heilige Roomse Rijk echter besloot het hertogdom aan zijn eigen zoon Koenraad te geven en enkel Bouillon en het markgraafschap Antwerpen aan Godfried. In 1089 kreeg Godfried dan toch het hertogdom in handen, als beloning voor zijn diensten in de oorlog van de keizer tegen de Saksen en tegen paus Gregorius VII. (Lees verder)

 
Voorbije 10 dagen Komende 10 dagen
17 juli

Georges Lemaître

Prof. dr. Mgr. Georges Henri Joseph Edouard Lemaître (17 juli 1894 – 20 juni 1966) was een Belgisch katholieke priester, astronoom, kosmoloog, wiskundige en natuurkundige. Zijn belangrijkste wetenschappelijke bijdragen leverde hij aan de algemene relativiteitstheorie en aan de kosmologie door zijn hypothese van het uitdijende heelal (1927) en als grondlegger van de oerknaltheorie (1931). Lemaître was professor aan de Katholieke Universiteit te Leuven, titulair kanunnik, huisprelaat van de paus en lid en voorzitter van 1960 tot aan zijn dood van de Pauselijke Academie voor de Wetenschappen. (Lees verder)

19 juli

Voorstelling van de grote brand van Rome

Grote brand van Rome

De grote brand van Rome was een stadsbrand die in de nacht van 19 juli 64 ontstond in de winkels die gevestigd waren onder de houten tribunes van het Circus Maximus. Doordat de meeste huizen in Rome eveneens van hout gemaakt waren, kon het vuur razendsnel om zich heen grijpen. De vuurzee sloeg over naar het Forum Boarium en de Aventijn en verwoestte vervolgens de keizerlijke paleizen op de Palatijn. Het duurde vijf dagen voor men de brand onder controle kreeg. In die kleine week werden vier van de veertien Romeinse districten volledig verwoest, zeven andere werden zwaar beschadigd. (Lees verder)

16 juli

Fritz Zernike

Frits Zernike

Frits Zernike (16 juli 1888 – 10 maart 1966) was een Nederlands natuurkundige die in 1953 de Nobelprijs voor de Natuurkunde ontving voor zijn uitvinding van de fasecontrastmicroscoop. Met dit instrument, een aanvulling op de gewone microscoop, kan het inwendige van levende cellen zichtbaar worden gemaakt. Tevoren was dit onmogelijk doordat voor de gewone microscopie dodelijke kleurstoffen onontbeerlijk waren. Ook werkte hij aan zernikepolynomen, die gebruikt worden bij het beschrijven van afwijkingen van lenzen in optische systemen. (Lees verder)

20 juli

Een generaal beveelt zijn troepen kasteel Nagashino aan te vallen in 1575, door Yoshitoshi

Slag bij Nagashino

De Slag bij Nagashino was een veldslag die plaatsvond in 1575 nabij kasteel Nagashino in Japan. Het kasteel van de Tokugawa werd belegerd door Takeda Katsuyori. De strijd werd gewonnen door hulp van Oda Nobunaga, die westerse tactieken en vuurwapens inzette tegen de zware Japanse cavalerie van de Takeda. Het wordt vaak genoemd als keerpunt in de Japanse oorlogsvoering. (Lees verder)

15 juli

De Nachtwacht

De Nachtwacht

De Nachtwacht is het bekendste schilderij en meesterwerk van Rembrandt van Rijn. Rembrandt schilderde het tussen 1639 en 1642. De officiële naam luidt: De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh maakt zich gereed om uit te marcheren. Dit werk, een schuttersstuk, werd door een compagnie uit de schuttersgilde als groepsportret besteld. Het werd waarschijnlijk rond 1796/1797 voor het eerst 'De Nachtwacht' genoemd. (Lees verder)

21 juli

Belgische vlag

Belgische Nationale Feestdag

De nationale feestdag van België wordt gevierd op 21 juli. Op 21 juli 1831 legde Leopold I, de eerste Koning der Belgen, de grondwettelijke eed af. België werd op 4 oktober 1830 na de Belgische Revolutie onafhankelijk verklaard. België is een constitutionele monarchie en evolueerde door staatshervormingen tot een federale monarchie met gewesten en gemeenschappen. (Lees verder)

14 juli

Bestorming van de Bastille

Franse Revolutie

De Franse Revolutie barstte los aan het eind van de achttiende eeuw. Als opmaat geldt juni 1789, toen na meer dan 175 jaar de Franse Staten-Generaal weer bijeen werden geroepen. De bestorming van de Bastille, de staatsgevangenis van Parijs, op 14 juli wordt als beginpunt van de revolutie beschouwd. Deze eindigde in 1799 met de staatsgreep van Napoleon Bonaparte, waarna de Napoleontische tijd begon.

Sinds 1880 is 14 juli de nationale feestdag van Frankrijk ("quatorze juillet"). Op deze dag worden twee historische gebeurtenissen herdacht, namelijk 14 juli 1789 en 14 juli 1790. Op 14 juli 1789 werd de Bastille door het volk bestormd en werden de gevangenen bevrijd. Ter gelegenheid van de eerste verjaardag werd op 14 juli 1790 het Fête de la Fédération (feest van de verzoening en eenheid van Frankrijk) gevierd op het Champ-de-Mars te Parijs. (Lees verder)

22 juli

Politieke Partij Radikalen

De Politieke Partij Radikalen (PPR) was een Nederlandse groene en progressieve, aanvankelijk christelijk georiënteerde politieke partij. De PPR speelde een bescheiden rol in de Nederlandse politieke geschiedenis en ontstond in 1968 door een kleine afscheuring uit de Katholieke Volkspartij (KVP). De PPR is als politieke partij in 1991 opgegaan in GroenLinks. (Lees verder)

13 juli

Tom Simpson

Tom Simpson

Tom Simpson was een Brits wielrenner. Hij overleed op 13 juli 1967 tijdens de Ronde van Frankrijk bij de beklimming van de Mont Ventoux. Later werden vier niet gebruikte ampullen in het shirt van Simpson gevonden, waarvan er één amfetamine bevatte. Simpson zou zijn overleden aan een combinatie van hitte en uitputting. De dood van Simpson zorgde voor aangescherpte dopingcontroles tijdens de Ronde van Frankrijk. (Lees verder)

23 juli

Typisch golvend patroon van de wervelkolom

Ziekte van Forestier

De ziekte van Forestier is een skeletafwijking waarbij door overmatige botweefselvorming karakteristieke afwijkingen ontstaan, vooral in de wervelkolom en op plaatsen waar ligamenten en pezen aan het bot vastzitten. Het zou kunnen dat deze aandoening echter geen ziekte is als zodanig, maar eerder een kwetsbare toestand van het lichaam waarin overmatig botweefsel wordt gevormd als gevolg op prikkels die bij andere mensen slechts een matige botvorming zouden veroorzaken. Forestier komt behalve bij mensen ook veelvuldig voor bij dieren. Het zou bij 15-25% van de oudere zoogdieren voorkomen. Het zou tevens zijn voorgekomen bij dinosauriërs. (Lees verder)

12 juli

Kruittorenramp van Bredevoort

De Bredevoortse Kruittorenramp vond op zondag 12 juli 1646 rond vier uur 's middags plaats in het Oost-Gelderse stadje Bredevoort. Op dat moment trof de bliksem de kruittoren van het kasteel met daarin 320 vaten buskruit. Bij de daarop volgende ontploffing vielen veertig doden en een onbekend aantal gewonden.

Bij de inslag vloog de toren in brand. De explosie was zo hevig dat daarbij ook het Ambtshuis instortte. Onder het puin van het Ambtshuis lagen de drost en gouverneur Wilhelm van Haersolte met zijn vrouw Jr. Catrijne van Brakel en acht van haar kinderen en enkele andere mensen, negentien doden in totaal. De stad ondervond veel schade van de explosie en bijna alle huizen verloren hun dakpannen en ruiten. De huizen rondom het kasteel waren ingestort. Met schoppen en houwelen is drie dagen lang gezocht naar overlevenden onder de puinhopen. (Lees verder)

24 juli

Logo van Telesur

Telesur

Op 24 juli 2005 werd de Zuid-Amerikaanse televisiezender Telesur gelanceerd. Het televisiestation, dat een initiatief is van de Venezolaanse president Hugo Chávez en voornamelijk gesponsord wordt door Venezuela (51%) en verder door Argentinië (20%), Cuba (19%), Ecuador, Nicaragua en Uruguay (10%), wil qua berichtgeving over Zuid-Amerika een tegenhanger worden voor CNN en wil proberen om de regionale integratie te bevorderen. De Amerikaanse regering reageerde kritisch op dit volgens haar anti-Amerikaanse initiatief, dat de al koele relatie van de VS met Venezuela geen goed zou doen. Op 18 juli 2005 besloot het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden om radio- en televisieuitzendingen naar Venezuela te financieren, die een tegenwicht moeten vormen voor Telesur. Daarbovenop trok de VS ook in 2006 en 2007 telkens 9 miljoen dollar uit om de anti-Chávezcampagne te steunen. (Lees verder)

11 juli

Vlaamse troepen tijdens de Guldensporenslag

Guldensporenslag

De Guldensporenslag vond plaats op het Groeningheslagveld te Kortrijk op woensdag 11 juli 1302 tussen milities van het graafschap Vlaanderen (dit betrof enkel het gebied rond de provincies West- en Oost-Vlaanderen) en het leger van de koning van Frankrijk. De slag was in militair opzicht opmerkelijk, omdat piekeniers en boogschutters in staat bleken een ridderleger te bedwingen. (Lees verder)

25 juli

Jac. P. Thijsse

Jac. P. Thijsse

Jacobus Pieter Thijsse (Maastricht, 25 juli 1865 – Overveen, 8 januari 1945) was een Nederlands schrijver, onderwijzer en natuurbeschermer die vooral bekend werd door zijn vele bijdragen op het gebied van de natuureducatie, veldbiologie en natuurlijke historie.

Van de vele boeken die Thijsse schreef, vaak met zijn vriend Eli Heimans, zijn waarschijnlijk het meest bekend de voor leken goed bruikbare flora en de Verkade-albums. Hij was mede-oprichter van het tijdschrift De Levende Natuur en zette zich in voor het behoud van het Naardermeer, het eerste beschermde natuurmonument in Nederland. Hij stond aan de wieg van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland en was actief in veel andere organisaties voor natuurstudie en -bescherming. (Lees verder)

10 juli

Balthasar Gerards

Balthasar Gerards

Balthasar Gerards (omstreeks 1557 – 14 juli 1584) was de moordenaar van prins Willem van Oranje. Na de moordaanslag op 10 juli, werd hij op 13 juli ter dood veroordeeld. Het vonnis werd de volgende dag uitgevoerd. Gerards was afkomstig uit het Franse Vuillafans bij Besançon in de Bourgondische Franche-Comté en heette eigenlijk Balthasar Gérard. Hij was het negende kind van Jean Gérard en Barbe d'Emskerque en werd streng katholiek opgevoed. Van het protestantisme moest hij niets hebben. (Lees verder)

26 juli

Eerste pagina van het Plakkaat van Verlatinghe

Plakkaat van Verlatinghe

Het Plakkaat van Verlatinghe, ook wel Acte van Verlatinghe of akte van afzwering genoemd, ondertekend te Den Haag op 26 juli 1581 conform het besluit genomen op 22 juli 1581 door een vergadering van de Staten-Generaal van de Nederlanden in Antwerpen, was de officiële verklaring van een aantal Nederlandse provinciën, waarin Filips II werd afgezet als hun heerser. Het kan dus worden gezien als de Nederlandse onafhankelijkheidsverklaring. Deze daad volgde op de Unie van Utrecht in 1579. (Lees verder)

9 juli

De 19 Martelaren van Gorcum die in Den Briel werden vermoord

Martelaren van Gorcum

Met de Martelaren van Gorcum worden negentien katholieke religieuzen en wereldheren aangeduid die om hun geloof door de watergeuzen in 1572 zijn vermoord in Den Briel. (Lees verder)

27 juli

Bugs Bunny

Bugs Bunny

Op 27 juli 1940 maakt Bugs Bunny zijn entree in de Looney Tunes-tekenfilm A Wild Hare. In 1938 speelde hij ook al een rol in een filmpje van Porky Pig, maar dit was zijn eerste hoofdrol. Hij is bekend van zijn "Eh, (wortelkauwgeluid) ... what's up, doc?" en zijn vetes met Elmer Fudd, Yosemite Sam, Marvin the Martian en vele anderen. Bugs Bunny komt vrijwel altijd als winnaar uit de strijd, nadat hij zijn tegenstanders tot wanhoop heeft gedreven.

Bugs Bunny was met Mickey Mouse de eerste tekenfilmfiguur op de Hollywood Walk of Fame. (Lees verder)

8 juli

Middeleeuws beeld van de heilige Sunniva

Sunniva

De heilige Sunniva was volgens de overlevering een Ierse prinses die in de 10e eeuw naar Noorwegen vluchtte en daar als martelares stierf. Het klooster van Sint-Sunniva op Selja, het eiland waar zij stierf, speelde een belangrijke rol in de kerstening van Noorwegen. Sunniva is de beschermheilige van het bisdom van Bergen.

Het is niet duidelijk of Sunniva echt bestaan heeft. Haar legende vertoont veel overeenkomsten met andere Ierse heiligenverhalen. Mogelijk is de legende gebaseerd op een waargebeurd verhaal over een groep Ierse vluchtelingen die in Noorwegen belandden, en werd het verhaal in de loop der tijd vereenvoudigd tot een verhaal over één persoon in de vorm van Sunniva. (Lees verder)

28 juli

Aardappelen

Aardappel

De aardappel (Solanum tuberosum) is een plant die ondergronds een energievoorraad in de vorm van zetmeel aanlegt. Het zetmeel wordt bewaard in voor de mens eetbare knollen, die eveneens aardappelen of aardappels worden genoemd. De aardappel is in de wereld het belangrijkste voedselgewas na rijst, tarwe en mais.

De aardappel komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, maar is in veel Europese landen sinds de 16e eeuw een van de basisvoedingsmiddelen. Bekend is de Ierse hongersnood (1845-1850) als gevolg van het mislukken van de aardappeloogst. (Lees verder)

Alle dagen

januari 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31
februari 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29
maart 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31
april 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30
mei 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31
juni 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30
juli 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31
augustus 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31
september 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30
oktober 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31
november 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30
december 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31

Zie ook